2018/12/07

HERRI-MINA


HERRI-MINA
<<Nekez uzten du sorterria sustraiak han dituenak>>
Joseba Sarrionandia

Atzerria. Herritik aparte dagoena. Etxetik urrun. Atzerria. Aberriaren antonimoa. Jaioterriaren aurkakoa. 
Atzerrira joatea ez da gozoa, ez behintzat sustraiak lurrean barna sartzen dutenentzat.

Aspaldi atzerriko hiri batean bizi zela. Beste herri batean, beste hizkuntza bat zeukana, beste kultura eta beste jendea zeukana. Beste hura, bere egitera behartua.
Bera, halabeharrez, moldatu egin zen eta baita gogotik lan egin ere.
Atzerriak, batzuetan, badauka beste izen bat: bakardadea. Eta izen horrek beti abizen bera du: herrimina.

Malenkoniatsu bizi zen han, hiri arrotz hartan. Egun bat edo biko lagunekin zebilen, antza, ez ziren iraunkorrak lagunak han, bere edo haien erruz, auskalo.
Baina tristezia bai, tristezia lagunak ez bezala, iraunkorra zen. Leku orotako lagun fidela zuen, bere aldetik inoiz aldentzen ez zena.
Maitasuna ez zitzaion inon ere agertu hiri hartan, eta jaioterriko kontua zela pentsatzen amaitu zuen, bertan hasi eta bukatzen zena. Bakarrik han sortzen zen landare mota bat balitz bezala.

Egun batean kaletik goibel eta burumakur zebilela aterkirik gabeko arratsalde euritsu batean, neska lirain bat ikusi zuen arkupe bateko bazter batean. Geldirik zegoen, minigona gorri bat janzten zuen eta bularra aski erakusten zuen.
Euripean gelditu eta begira begira gelditu zitzaion. Emakumeak norbait begira zeukala konturatu zen eta begirada itzuli zion, begi ninietara.
Bi segundo igaro ziren eta auskalo zenbat denbora gizon desterratuarentzat.
Biratu eta berriz ere kalean barrena abiatu zen gizona.
Aste bat ala bi igaro ziren. Gizona arkupera itzuli zen eta han topatu zuen emakume hura bera.

- Zenbat? – galdegin zion.
- Hogei.
- Ados.

Gizonak buelta eman eta bere apartamentu merkerantza abiatu zen, emakumeak atzetik jarraitzen ziola. Portaleko atea ireki eta biak sartu ziren. Eskaileretan gora egin eta apartamentu ziztrinean sartu ziren.
Logelak ohea zeukan altzari bakar gisa, erdian kokaturik.
Emakumea arropa eranzten hasi zen gizonak burumakur kantoi batean itxaroten zuen bitartean. Emakumeak ez zeukan espresiorik aurpegian, baina burua tente zuen.
Ohean etzan zen. Gizonak alkandora kendu eta zakila prakatik aterata bere gainean jarri zen. Gizonak zakila bere aluan sartu zion eta larrutan hasi ziren. 
Bukatzear zegoela, gizonari negar malkoak atera zitzaizkion eta bukatzerakoan negarrez hasi zen, garrasika.
Lasaitutakoan, negar zotinka ohean etzan zen emakumearen alboan, uzkurtuta.
Emakumeak maitekiro besarkatu zuen, ezer esan gabe.
Isiltasunean iragan ziren minutuak eta orduak.
Egunaren lehen izpiekin altxatu zen gizona ohetik. Leihoa ireki zuen eta leiho-ertzean eseri zen. Begietara zuzenean begiratu zion emakumeari lehen aldiz.

- Zergatik? Zergatik patuak honetara kondenatu gaitin? Zergatik gu? Zer egin dinagu kondena hau merezi izateko? 

Emakumeak ez zion erantzun. Bere begiek sakontasun beltz batean murgiltzen ziren, hondorik gabeko itsasoak bailiran.

- Nire amak hitaz hitz egin zidanan, amonak berari kontatutako istorioak zitunala esan zidanan... Ez ninan amona ezagutu. Ni jaio aurretik hil omen zunan...

Gizonak buelta eman zuen eta oinak amildegiari begira jarri zituen. Dagoeneko ez zuen emakumea begiratzen, baina emakumeak berarengan begiak jarrita mantentzen zituen.

- Ez gaitun inor, denboraren ibaian hondoratu eta hondar bilakatuko gaitun. Aletu eta desagertu, betirako. Izan gintunanik ez din inork jakingo, inoiz.

Gizonak eskuekin aurreraka bultzatu zuen bere gorputza eta leihotik behera jauzi egin zuen.
Lurraren kontra kolpea eman eta hil egin zen.
Emakumea kolpea entzun ondoren minutu batzuk geldirik eta isilik geratu zen. Gerora, jantzi eta kalera itzuli zen, eskaileretatik jeisten zela, atzean behinola hori disdiratsuak ziren ileak dantzan zituela, su garrak bailiran.

Zuhaitzak, sustraietatik askatzen direnean, erortzea baino ez dute.

BIDEAN GALDUTAKOA


BIDEAN GALDUTAKOA

            -Nori zegokiok gaueko txanda?
            - Josemairi.
            - Bai zea! Ni atzo garbiketa txandan egon nintuan baina!
            - Isil hadi ta ein zak agindutakoa! Ta okurritu ere ez niri hikaz egiten berriro, aitu al dek?
           
Soldaduak suaren inguruan bildu ziren gauaren hotzaren kontra egiteko. Gerran arerio ugari daude, eta haiei aurre egiteko armak askotarikoak dira.
           
- Bueno, gure elkarrizketara itzuliz, zer esan dik koronelak?
            - Harekin egon nintzen atzo goizean, sargento. Hemen dakartzat bere mezua. Koronelak argi ta garbi hitz egin du: "este mensaje debe llegar raudo a nuestras tropas de reserva en Estella". Antza, osaba Tomasen agindu zuzenak omen dira.
            - Ta nola egin dek zauri hori?
            - Entziara igotzen nengoela, irrist egin eta erori naiz, ene sargentoa. Aurreko egunetan euria egin zuen eta... Eskerrak topatu ninduzuela! Bestela agian isabelino patruilaren batek...
            - Lasai, "aduanero", hemendik etziok liberalik, aurreko porrotak direla medio, ez dittuk mendi eta basoetan barrena abiatzen. Gu aspaldi ez diagula bat ikusi.
            - Hara... Kontua da ezin dudala nire misioarekin jarraitu eta mezu hau Lizarrara heldu behar da halabeharrez...
            - Ta helduko dek! Martxelino! Gazte! Etor hadi honea!
            - Bai, nagusi, esan.
            - Aitu zak ondo. Gure katebegi mezulari honek istripu bat izan dik, beraz, hik ingo dek bere egitekoa, argi ziok?!
            - Bai, nagusi! - gaztea tente jarri zen.
            Sargentoak zaurituari esan zion:
- Umemoko honek ez dittuk ilerik barrabiletan oindio, baino hemengo mendiak ondo ezagutzen ditek! Gazte! Eraman zak gutun hau Lizarra derrepenten! Aittu?
            - Bai, nagusi! Bihar atsaldean bertan izango nauk! Ay!
            - Zenbatetan esan behar diat hire nagusia naukela ta neri hikaz ez iteko, alproja hori!
            - Bai, nagusi ... Barkatu nagusi...
           
Martxelinok behar zituen ezinbesteko gauzak hartu eta zorroan gorde zituen. Hori egin bezain pronto, kideei agur esan eta gauaren iluntasunean, basoan barrena abiatu zen.
Ilargi ia betea zegoen, beraz, aurrera egin zezakeen, baina tentuz eta pauso motelez.
Basoa gero eta itxiagoa zen, baina erritmoa mantendu behar zuen Martxelinok. Amildegi baten ertzetik zihoala, ilargi izpiek gutxi argitutako harri koxkor batek erorarazi zuen gure protagonista eta maldan behera metro batzuk egin zituen.
           
Zorionez, errekatxo baten gainean erori zen eta ez zuen minik hartu.

            - Nondik atera haiz mutil?- emakume ahots batek galdegin zion.
            - Nork esan du hori?
            - Hemen galderak nik iten dizkiat.
            - Erori naun... Ilun zion eta...
            - Mina hartu dek?

            Burua altxatu eta, hara! Ezin zuen sinetsi bere begi parean zegoena! Biluzik zegoen neskato bat ikusi zuen erreka ertzean eserita. Martxelino, oraindik ere kolpeaz erdi zorabiaturik eta blai eginda, belauniko eta aho zabalik geratu zitzaion neskari begira, zer esan jakin gabe.

            - Ondo al hago?
            - B...b...bai...
            - Orduan... Ezetz harrapatu! - esan zuen erdi barrezka.

            Salto azkar batean jaiki eta katakume bat bezala basoan murgildu zen zilar azalezko izaki hura. Martxelino estropezuka altxatu eta bere atzetik abiatu zen, generalaren gutuna atzean utzirik, errekaren hondoan.

            Esnatu nintzen bat-batean. Amets arraroa hura, oraindik ere bueltan adimenean... Adimena subkontziente eta kontzientearen artean zegoen horretan. Aitona zerbait berezia izatea nahi zuen nire barneko niren batek, argi eta garbi.
            Ezin diot amets honi hain erraz ihes egiten utzi! Nire eleberrirako ideia onak izan daitezke!
Abiadan idatzi nituen oroitzapen lausoak, nire eskuak madarikatzen nituen bitartean, ez baitziren nire ahanztura baino azkarragoak.
            Aitonak gerra karlistan borrokatu zuen eta nik amonak kontaturiko istorioak baino ez nituen bera imajinatzeko: Gazte bizi, argal eta ausart bat irudikatzen nuen. Banekien idealizatuta neukala, baina idealizazio hori oso gogoko nuen. Berriz ere etorri zitzaizkidan burura amonari egiten genizkion bisiten oroitzapenak: baserri ilun hura, oholen kirrinkak, amonaren esku zimurtuak... Beldurra eta miresmen arteko sentzazioa garbi oroitzen dut, zerbait misteriotsua edo magikoa baserri urrun horretan ezkutaturik balego bezala.
            Nire ametsean aitonaren aurrean agertutako neska lamia behar zuen izan. Ametsean, ni aitona nintzen, edo agian zelatari isil eta ikusezin bat, ez dakit, ametsetan lehen perspektiba eta hirugarrena maiz uztartzen baitira.
            Nire istorian, lamia horrek Ovidioren nayadeen eta ninfen antzera, zuhaitz bilakatu zitekeen, nire aitona (edo Martxelino) harrapatzear egongo zenean. Ez zen ideia txarra...
            - ¡Hombre Julián! ¿Qué tal estás? Hace tiempo que no te veía.
            - Muy bien Antonio, la vida no me trata mal.
            Iruñako kaleetan beti egin behar duzu ezagunen batekin topo, ezin zaitezke inoiz helmugetara denboraz iritsi.
            -¡Vaya! Me alegro de verte...
            - Oye, Antonio, tengo algo de prisa, hablamos en otro momento ¿De acuerdo?
            - Bueno, bueno, no quisiera retrasarte...
            - Ya, ya...¡Hasta luego!
            - ¡Hasta luego!
Este Julián siempre tuvo la cabeza en las nubes... Siempre con la nariz metida entre libros... Creo recordar que sabía hablar en vasco... Curioso personaje, desde el colegio que no le veía.
            Ametsetetatik eratorritako istorio hura osatzen jarraitu nuen: "zuhaitz adarren artean ikus zitekeen neskaren gorputzaren zilar distirek gidatzen ninduten". Oraindik ez nion "lamia" deitu nahi neskari, Martxelinok ez baitzion ahate hankak edo urrezko orrazia ikusi momentura arte, baina sentzazio bat nire barnean hazten nabaritu nuen. Lamia deskribatzen nuen bitartean, bere irudiak apurka-apurka gorpuzten zihoala iruditzen zitzaidan, eta nire amonak esaten zidan esaldi bat gogoratu nuen "izena duen orok izana du". Agian horregatik ez nintzen "lamia" izena idazten ausartzen eta ametseko edo istorioko neskari egozten. Nola liteke trenak, irratiak eta ke zutabe luzeak botatzen dituzten tximiniak existitzen diren mundu honetan lamiarik egotea? Ez al ditu arrazoiak munduaren ertzak konkistatu? Nola ezkuta daitezke izaki hauek kartografiatik? Ez, ez dute izaterik papera edo eldarnioetatik at. Aspaldi hil egin genituen. Antza, izen izan ezinak dituzte. Eta amonaren kondairetako izaki horiek berarekin hilko dira, tamalez, aurki.

2011/01/05

SARRERA

Kaixo irakurle!

Gure proiektua hezkuntza eredu egokiena topatzea du helburu eztabaidaren bidez.
Zergaitik eztabaidaren bidez? Inposizioa gaitzetsi nahi dugulako eta arrazoian eta partehartzean sinisten dugulako erabakiak hartzeko.

Gure helburua aurrera eramateko hezkuntza eredu ezberdinen inguruko informazioa eskeintzen dizugu, baita gai honekin erlazioa duten hezkuntzaren munduko eta garapenaren sikologiako informazioa. Horretaz gain, euskal curriculum-eko hainbat artikulu eta datuak eskeintzen ditugu, hezkuntza eredu egokia leku zehatz batetan kokatu nahi dugulako, Euskal Herria, alegia, eta hortik mundura zabaldu, horregaitik garrantzitsua deritzogu euskal curriculum-eko proposamena ere ezagutzea. Hezitzaileak garen heinean, jakintza hiru atal dituen prozesu batetik igaro behar da eraginkorra izateko: informazioa jaso, hausnartu eta eztabaidatu. Prozesu hau betetzeko erreztasunak ematen ditugu gure blogean, hots, eredu egokiena bozkatzeko aukera eskeintzen dugu eta eztabaidatzeko eta iritziak trukatzeko foro bat zabaldu dugu.

Blog honetan eskeintzen dugun informazioa iturri desberdinetatik hartu dugu, bai beste web atarietatik, bai Youtubetik. Gure aburuz, interneteko informazioa ez dauka jabe pribaturik eta interneteko pribatizazioaren kontra gaude, horregaitik edozein informazio eskeini eta eralbiltzen dugu.

Agur bero bat! Irakurri, ikusi, pentsatu, hausnartu, eztabaidatu...eta ekin!

2011/01/04

Pako ARISTI, Idazlea: «Eskolak birrindu egiten du denok berez dakargun indar sortzailea»

Intxaurrondoko (Donostia) Ikastolako 21 ikaslek idatzitako ipuinak oinarri hartuta, Elurte bateko ipuinak liburua osatu du Pako Aristik, eta Gara egunkariari azaldu dio eskola “faxista” iruditzen zaiola.



“Nire ikuspuntua guztiz anarkista da: eskola faxista da, gurasoak erabat autoritarioak... Ikuspuntu ezberdinak dituzte horrela, eurek aukera dezatela gero. Haur hauek daukaten freskura sortzaile hori eskolan birrindu egiten da. Nire liburuan 21 haurrek parte hartu dute. Haur hauek, 11 urterekin, badakite ipuin bat idazten. Denek idatzi dute eta nahiko ongi gainera. Hogei urterekin, ordea, ia inork ez du jakingo. Eskolak birrindu egiten du denok berez dakargun indar sortzaile hori, maila guztietan: idazten, margotzen, musika mailan... Gizarte honetan dirua irabazteko eraginkorrak diren baloreak ematen ditu eta eskulan izateko prestatzen zaitu”.



Elkarrizketa osoa irakurri nahi izanez gero sar zaitezte hurrengo linkean:
http://www.gara.net/paperezkoa/20090322/128428/eu/Eskolak-birrindu-egiten-du-denok-berez-dakargun-indar-sortzailea

2011/01/02

Paulo Freire aurrez aurre

Hurrengo bideo hau, blog batean Paulo Freireri buruzko artikulu bat da. Oso interesgarria iruditu zait, honetan, honen ideologia argi eta garbi isladatzen delako, berari egindako elkarrizketa bat da izan ere.

Paulo Freire
Urtarrila 16, 2009 at 11:06 am · Filed under Bideoak, Ikuspegi kritikoa, Paulo Freire
Ikuspegi kritikoaren aita izan dela esan izan da. Munduarekiko duen ikuspegia zeharo harritzen gaitu, zintzoki gauza bakoitzari izen argi bat ipintzen dioenean. Hizketa goxoa eta argia erabiltzen du Zapaldu eta Zapaltzaile arteko harremana zein den eta nola sahiestu litekeen esateko. Bere ibilbidea gurean 1961. urtean hasten da, Recifen, Kultura Herritarraren Mugimendua sortu zuenean. Herritarren alfabetizazioa jarriko zuen martxan eta honek agintearen eta gobernuaren erantzun politiko errepresiboa eragin zuen. Hamasei urtez egon zen erbesteraturik, hasiera batean iheska Txilera joan behar izan zuen.Badira urte batzuk mundutik betiko joan zela baina oraindik ere bere itzaldiek gizon horren izaera nolakoa den argitzen jarraitzen dute. Youtubetik bat ipintzen dizuet baina bertan bada zerrenda luze bezain interesgarria.

http://hezkuntza.wordpress.com/category/ikuspegi-kritikoa/

2010/12/30

Hona eskola eredu inklusiboa azaltzen duen bideoa. Informazio osatuagoa eta zabalagoa nahi izanez gero, joan eskumako zutabean dagoen web loturara.

2010/12/29

Hona gaur egungo eskolaren kritika sakona. Orain arte, gaur egungo hezkuntza sistema gainetik kritikatzen dituen bideoak eta artikuluak jarri ditugu. Ideia honetan sakondu nahi izanez gero, ikusi Amerikako Estatu Batuetako hezkuntza sisteman (gaur egun hezkuntza sistema globalizatua dago, hortaz, gure herriko ikastetxeen egoerara aplikatu dezakegu teoria hau) oinarrituta dagoen honako bideoa:

2010/12/23

La lengua de las mariposas

Gerra Zibilaren hasieran kokatuta, Galizian, ideia errepublikarrak dituen irakasle baten eta bere ikasle baten arteko harremanean oinarritutako pelikula da LA LENGUA DE LAS MARIPOSAS. Hona hemen pelikularen trailerra




Pelikula honetan, irakasleak, bere klaseak era askatzaile batean ematen ditu, beraz, hezkuntza askatzaile baten barnean kokatuko gernuke bere pedagogia eredua.

2010/12/19

ESKOLA TRADIZIONALA vs ESKOLA MODERNOA

Argi dago Euskal Herrian aldaketa handia eman dela hezkuntzari dagokionez urte gutxitan, Francoren diktadura da honen errudun handia.Diktadura garaian Euskal Herrian oso atzeratuta gelditu baitzen Francok inposatutako hezkuntza sistemaren kulpaz. Atzerapen hau korrika eta presaka gainditzen saiatu gara azken urteetan eta asko dira mutur batetik bestera joan garela uste dutenak.Eskola tradizionalak educare deituriko hezkuntza sistema defendatzen zuen. Metodologia honek bultzatzen duena honakoa da, haurrak jakinduriaz hutsik daude, eta irakasleak jakinduriaz bete behar ditu, haurrak baino gehiago baita.Metodologia honekin haur guztiei berdin irakasten zaie, irakaslea ez da arduratzen haur bakoitzak izan ditzakeen arazo edo zailtasunez, eta haurrek ezertarako gaitasunik ez dutela pentsatzen du.Eskola modernoak aldiz eduicere deituriko hezkuntza sistema defendatzen du. Metodologia honek haur bakoitzak bere gaitasunak dituela esaten du, eta haurra estimulatu behar dela gaitasun horiek azaleratzeko eta behin azaleratuta gaitasun horiek bultzatuz hezkuntza egokia emateko. Honela, irakaslea haur bakoitzak dituen gaitasunetan oinarritzen da haur horri nola irakatsi erabakitzeko.Hemen duzue bideo bat non adin txikikoen epaile batek bere iritzia ematen duen hezkuntzari buruz:(lehen zatia)(bigarren zatia)Gure ustez arrazoi osoa dauka epaile honek, lehen haurrak ez ziren ezertarako kontutan hartzen eta gauza guztietan helduen maila baino beherago jartzen ziren, ez zitzaien ezertarako iritzirik eskatzen. Gainera oso diziplina gogorar ezartzen zitzaien, irakasten zitzaiena bete behar zuten zehatz mehatz eta bestela kastigu fisikoak erabiltzen zituzten. Orain aldiz haurrak gauza guztietatik gehiegi babesteko joera dago, bizitza errealetik isolatuz. Haurrari dauzkan kapritxo guztiak egin behar zaizkio eta bere iritziaren arabera jokatzen dute gurasoek. Guk uste egokiena bi joeren artean puntu bat bilatzea litzatekeela egokiena, lehen haurrei ezartzen zitzaien diziplina gogorra ez zaigu ondo iruditzen baina gurasoek haurren iritziaren arabera jokatzea ere ez.Informazio gehigarria:Eskola tradizionala: http://translate.google.es/translate?hl=es&langpair=en%7Ces&u=http://en.wikipedia.org/wiki/Traditional_educationEskola modernoa: http://es.wikipedia.org/wiki/Escuela_ModernaEskola tradizionala vs modernoa: http://www.monografias.com/trabajos14/enfoq-didactica/enfoq-didactica.shtml

http://giputxik.blogspot.com/2010/10/1-galdera-eskola-tradizionala-ala.html

IRAKASKUNTZA EUSKARAZ IPAR EUSKAL HERRIAN

Hainbat eta hainbat artikulu igoarazi ditugu irakurleak hezkuntza metodo ezberdinak daudela ikus dezaten. Hala ere, euskal herrian, Iparraldean hain zuzen, hezkuntza Euskal Autonomia erkidegoan dagoenaren ezberdina da.

Gaur egungo euskara eta euskarazko eskola-irakaskuntza Ipar Euskal Herrian
Hizkuntzen ikaskuntza eta irakaskuntza dugu hizkuntza-politiken alor garrantzitsuenetariko bat, eta hain da garrantzitsua ezen soziolinguista batzuek hizkuntza-plangintzako berariazko alor bat gehitu diotela corpusaren eta estatusaren plangintzari: jabetze-plangintza (acquisition planning, Robert Cooper, 1989). Mundu osoan ikusi da irakaskuntza dela familian transmititzen ez diren hizkuntza gutxituak babesteko lehen tresna edo baliabide bakarra. Horixe da Ipar Euskal Herrian ere gertatzen dena.
Garatzen ari den irakaskuntza
Duela gutxi Euskararen Erakunde Publikoak azken lau urteotan alor horretan egin den lana aurkeztu du. Euskaraz irakasteko hogeita hamar ikasgela ireki dituzte lehen mailako ikastetxeetan (hogeita bost eskolaurrean eta bost lehen hezkuntzan). Irakaskuntza-eredu guztiak kontuan hartuz, euskara edo euskaraz irakasten den eskolen kopurua % 30,4tik % 39,4ra igo da. Lurralde-estaldura hobetu da beraz; baina zenbaki horiek ez dira adierazgarrienak, izan ere, eskola batzuetan euskara ikasle gutxi izan daitezke. Ikasgela bat eta eskola oso bat errealitate biziki desberdinak dira. Lehen hezkuntzan (hamaika urte arte), parekotasun-eredu elebidunean eta murgiltze-ereduan dauden haurren kopurua % 24,5etik (2004-2005) % 31ra (2008-2009) igo da. 1990eko hamarkadaren erdialdera, kopuru horrek ez zuen % 10 gainditzen.
Azpimarratu behar da Frantziako eskualdeetako hizkuntzen artean euskara dela ikasle kopuru handiena duena. Beraz, esan dezakegu euskararen eta euskarazko irakaskuntzaren garapena dela Ipar Euskal Herriko hizkuntza-politika publikoaren arrakastarik handiena.
Irakaskuntza horren mugak eta akatsak
Halere, irakaskuntza horrek baditu bere mugak eta akatsak. Ez ditugu denak hemen zehazki azalduko. Prentsaren eta iritzi publikoaren aurrean pozik agertu arren, Euskararen Erakunde Publikoak berak erakutsi du irakaskuntzaren egiazko egoeraz jabetzen dela. Horrela, 2008ko urtarrilean argitaratu zuen Euskararen eta euskarazko irakaskuntzaren egituraketa kualitatiboa izenburuko dokumentuan zenbait lan-ildo aurkeztu zituen.
Hezkuntza-programa ofizialetan ikasle elebidunen hizkuntza-gaitasunak ez dira oraindik osoki finkatu eta ez dituzte azterketa ofizialetan neurtzen (euskarazko probak gutxi dira eta arraz partzialak); irakasleen prestakuntza ez da oso zorrotza eta beren espezialitatearen eskakizunak ez dituzte kontuan hartzen; irakaskuntza eskaintza ahula dute kolegioetan (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza, 11 urtetik 16 urte arte) eta are ahulagoa lizeoetan (Batxilergoa arte); lanbide-ikastetxeetan eta ikastetxe teknikoetan kasik ez dago eskaintzarik; bigarren hezkuntzan, ordu-parekotasuneko eredu elebidunean, ordu kopuruak ez dira errespetatzen; unibertsitate-ikastegietan euskarak ez du lekurik, Baionako fakultateko Euskara Ikasketak sailean salbu; hizkuntza gutxitu denen kasuan bezala, murgiltze-eredua da eraginkorrena ikasle frankofono elebakarra elebidun orekatu bihurtu ahal izateko eta hori da gutxien garatu den eredua Ipar Euskal Herrian...
Eskola ikaskuntzaren ondotik, zergatik euskaldun izan? Zein izan daitezke irakaskuntza horren helburu aitortuak eta ezkutuak?
Galdera horiek erantzun luze eta argudiatuak mereziko lituzkete. Hemen argibide batzuk baino ez ditugu emango.
Euskararen Erakunde Publikoak 2006ko Hizkuntza politika proiektuan esaten du «bete beharreko helburua hiztun osoen kopurua emendatzea» eta «belaunaldi gazteenen aldeko apustua egitea» dela. Proiektuaren helburu hori ez da behar bezain zehatza, orokorregia da. Hizkuntza-politikako esperientziek, bereziki Irlandakoak, erakutsi digute eskola ez dela gai hizkuntza gutxitu baten erabilera bultzatzeko, ikasgelatik kanpo hizkuntza hori erabiltzeko arrazoirik ez badago. Hizkuntza ikaskuntza ezin da eraginkorra izan hizkuntzak xede-biztanleriarentzat gizarte-funtziorik ez badu.
Soziolinguista batzuen ustez, hizkuntza-politikak, politika denek bezala, helburu ezkutuak izan ditzake. Arduradun politikoek nahiago lukete garapen itxura agertu hizkuntza menderatuaren eta menderatzailearen arteko aldaketa lortu baino. Hizkuntza-plangintzek linguistikoak ez diren helburuak ere badituztela pentsatzen dute soziolinguista horiek. Orduan zerk motibatzen ditu arduradun politikoak? Galdera horrek euskararen irakaskuntzaz eta ezagutzaz haraindi eramaten gaitu. Erantzunak Ipar Euskal Herrian indarrean dauden gizarte harremanen analisia mereziko luke.
Datu, gogoeta eta galdera gehiegi ez metatzearren, esan daiteke Ipar Euskal Herrian garatzen ari den irakaskuntzak eragin baikorra duela gazteen euskararen ezagutzan. Hala eta guztiz ere, ezagutza erabilerarako sine qua non baldintza bada ere, agerikoa da ezagutzaren garapena ez dela erabilerarekin parekaturik joaten, ezta hizkuntzaren aldeko jarrera positiboarekin ere. Ipar Euskal Herrian euskara sustatzearen aurkako jarrerarik nabarmenena 16-24 urteko adin-multzoan gertatzen da (ikus IV. Inkesta Soziolinguistikoa 2006).
Ondorioz, Ipar Euskal Herrian euskararen ezagutza garatzeko irakaskuntza behar-beharrezkoa baldin bada ere, hizkuntza-politikak euskarak balio sozial handiagoa izatea lortu beharko du, euskarak funtzio sozial berriak eskuratu eta, aldi berean, dagoeneko dituenak berma ditzan: euskara irakasteko hizkuntza izatea horietako bat da.Jean-Baptiste Battittu CoyosHizkuntzalaria

http://www.gipuzkoaeuskara.net/albisteak/1247123618

KONDUKTISMOAREN DEFINIZIOA

"Konduktismoari buruzko hainbat bideo ikusi ondoren, konduktismoaren definizioa ezagutzeko ordua da. definizioa hau gehienbat Watson jaunak proposatutako ideietan oinarritzen da.

Para el Conductismo, todo comportamiento y todo pensamiento es puro condicionamiento.
El representante más importante del Conductismo fue John B. Watson (1878-1958).
Watson estaba interesado por la conducta animal; le impresionaba el hecho de que al estudiar a los animales es posible no tener en cuenta a la conciencia y observar solamente lo que hacen. Se preguntaba si se podría hacer hacer lo mismo con los seres humanos.
La conducta es real, objetiva y práctica, en tanto que la conciencia no se puede observar; por lo tanto decidió suprimirla y ocuparse de la conducta.
A pesar de las objeciones que existían en Estados Unidos a la psicología tradicional, sus colegas consideraban su decisión muy radical y se opusieron a su teoría.
La razón del término “conductismo” se debe a que se trata de una teoría que se interesa únicamente en la conducta, no en la experiencia consciente.
Watson insistía en que la conducta humana debía estudiarse tan objetivamente como el comportamiento de las máquinas. La conciencia no era objetiva, por consiguiente, no era válida científicamente y no se la podía estudiar en forma científica.
Para Watson una conducta como el habla se explicaba como el movimiento de los músculos de la garganta, y el pensamiento era considerado para él una conversación en silencio consigo mismo. En cuanto al sentimiento y la emoción para Watson sólo eran los movimientos de los músculos del intestino.
Si bien estas definiciones parecen absurdas, no se puede ignorar la enorme importancia de esta postura para el desarrollo de la psicología como ciencia.
Antes de Watson se realizaron muchos estudios objetivos de la conducta, pero él se destacó como el hombre que convirtió este tipo de estudio en un movimiento y una filosofía nacional.
Para Watson la conducta era una cuestión de reflejos condicionados, es decir, de respuestas aprendidas mediante un condicionamiento.
Todo lo que hereda el hombre es un cuerpo con unos pocos reflejos y las diferencias en capacidad y en personalidad dependen del aprendizaje. En este sentido, Watson fue en varios aspectos un fuerte exponente de la importancia del medio ambiente en detrimento de los factores hereditarios. No había límites, prácticamente, para lo que podía llegar a ser el hombre, si se lo condicionaba adecuadamente.
Esta postura tuvo grandes implicancias para la crianza de los niños, la educación, la publicidad y la organización social.
Las ideas de Watson se ajustaban perfectamente bien a la creencia norteamericana, en la igualdad de oportunidades, en el énfasis sobre la practicidad del factor no emocional y en la fe en el progreso.
Pero no era sólo Watson el único en presentar una teoría objetivo porque en ese momento ya existían otras tendencias orientadas hacia la objetividad y la importancia del medio ambiente.
Watson se inspiró en la filosofía empirista de John Lock, en Inglaterra y la psicología fisiológica de Pavlov en Rusia. No obstante, imponer su teoría no fue fácil en su país y tuvo que enfrentar mucha oposición.
Según Watson podemos crear una multiplicidad de nuevas conexiones estímulo-respuesta mediante el proceso de condicionamiento. Si un nuevo estímulo actúa junto con el estímulo para la respuesta refleja, después de varios apareamientos similares el nuevo estímulo producirá, por sí solo, la respuesta.
Pavlov fue el primero en describir este proceso de condicionamiento que hace posible que cada respuesta del repertorio original de reflejos sea producida por una gran variedad de nuevos estímulos, además de los que la produjeron originariamente.
Según Watson, mediante la formación de una serie de reflejos simples es como se aprende a responder a situaciones nuevas.
Watson acepta la existencia de tres pautas innatas de reacción emocional: el miedo, la ira y el amor, que según él sólo se refieren a pautas de movimientos y no a sentimientos conscientes.
Todo lo que pensamos, sentimos, decimos o hacemos implica, en diversos grados, la actividad de todo el cuerpo y ésta es la base fundamental del conductismo.
El Conductismo de Watson, en su afán de encontrar un objeto medible en el hombre, se reduce a considerarlo como un aparato mecánico que responde frente a estímulos.
De esta manera se puede estudiar al hombre como a una máquina, modificar sus hábitos, cambiarlos por otros y hasta predecir su comportamiento ante un estímulo.
Como toda teoría, ésta también tiene sus grandes limitaciones, sin embargo fue el precursor de varias corrientes de pensamiento que fueron complementando y perfeccionando esta orientación.

http://psicologia.laguia2000.com/general/el-conductismo

2010/12/18

FORMAKUNTZA

Hona hemen hezkuntza planteatzeko bi era ezberdin. Zure jakinduria handitu nahiean eta zure eztabaidatzeko esparrua zabaldu nahiean informazio hau eskeintzen dizugu:

Hezkuntza indibidualista eta lehiakorra:


Hezkuntza kooperatiboa eta kolektiboa:

2010/12/16

HEZKUNTZA MOTAK

Orain arte, irakaste prozesua aurrera eramateko metodologia eta eredu ezberdinak aurkeztu dizkizuegu, baina ezinbestekoa deritzogu hezkuntza bera zer den jakin dezazuen eta zer nolako motak dauden:

Informala:

· Ez du hesitzeko intentziorik.

· Ez dago sistematizatuta.

· Bere eragina etengabea da, bizitza osoan zeharrekoa.

· Giza arlo desberdinetatik datorkigu.

· Autore batzuk ez dute hezkuntzatzat hartzen hau ez delako bere helburua.

· Bakarrik bizitzeaz hartzen den ezagutza da.

Formala:

· Bere intentzioa hesitzea da.

· Sistematizatuta dago.

· Eskola erakundeetan erakusten da.

· Mugatuta dago.

· Hasieratik amaierara urte zehatz batzuk dauzka.

· Gaur egun irakasleak titulua behar dute.

· Piramidala da.

Ez-formala:

· Hesitzeko intentzioa dauka.

· Eskola tradizionalaren kontra doa.

· Hezitzaileek ez dira derrigorrez profesionalak izan behar.

· Sistematizatuta dago.

· Denboran formala baino motzagoa da.

· Helburuak oso anitzak izan daitezke.

· Hezkuntza formalarekin lotuta dago.

· Metodoa aktiboa izan oi da.

· Ebaluazioa ez da izaten hain zorrotza, prozesuari ematen zaio garrantzi gehiago.

· Eskola erakundeetatik at dago.

· Ez da formala bezain piramidala.

· Finantziazioa publiko, pribatu zein mistoa izan daiteke.

· Gaur egun mota guztietako pertsonak joaten dira, baina hasieran bakarrik talde marjinatuak joan oi ziren(etorkinak, emakumeak...).

· Hezkuntza ez formalen moten sailkapena:

1. hezkuntza formalarekin lotura daukatenak: hizkuntzak, helduen alfabetizazioa...

2. lanarekin lotuta daudenak: lanbide hezkuntza, hobekuntza edo hobetze ikastaroak...

3. aisialdiarekin lotura dutenak: arte- tailerrak, kirola, ludotekak, gazte klubak...

FORMAKUNTZA

Gure iritziz, hezkuntzaren gaineko formakuntza egokia izateko gizakiaren jarrera ezagutzeaz aparte, gizakiaren motibazioak ere ikasi behar dira, eta Maslow-en lana ikaragarri interesgarri eta ona iruditzen zaigu, nahiz eta ikerlari askok kontrakoa esan, Maslow-en teoriak oso zuzenak direla deritzogu.
Bada, pedagogiaren munduan hasiberriak direnentzako eta, oro har, mundu guztiarentzako eskeintzen dugu Maslow-en teoriak:

MUSIKA ETA HEZKUNTZA

Hona Mikel Laboaren hezkuntzarekin, autosufizientziarekin, autonomiarekin eta askatasunarekin zerikusia daukan kantua:

BI KATE

Gogo eta gorputzaren
zilbor hesteak:
bi kate.

Bi kate,
biak ebaki beharrezkoak:
bat gorputzaren bizitzeko,
bestea gogoaren askatzeko.
Adizu, ama
badakizu
sortze berean
zuri gorputzez lotzen ninduen
zilbor-hestea
sendagileak nola eten zuen.
Lehenengo eten beharra izan zen:
bizitzaren
bizitzeko lehen legea.
Haurtzaroan
titia eman zenidan,
mutil-zaroan
eskoletara bidali
bizitzarako armak hartzearren.
Dena eskertzen dizut
duen balore guztian,
nik ahal dutan neurrian
nainan, gaztaroan
amatxo maite!
Ohar zaitezte
benetan maite nauzun ama
izan nahi baduzu
eta nik zu maitatzea,
ni naizena
nik izatea nahi dutana izatera
utzi behar nauzula,
hau baita bide bakarra
biok alkar sanoki maitatzeko,
biok alkar osoki eta betikoz
maitatzeko,
zuk zure nortasunaz,
nik nereaz,
zuk zure nortasunaz,
nik nereaz.
Ama!
Eten dezagun
lehen gorputzarena bezela
orain,
gogoaren zilbor-hestea.
Ama!
Gogoaren zilbor-hestea.

Nahi izanez gero, web orri honetan entzugai dago:

http://www.goear.com/listen/b058c4a/zilbor-hesteak-bi-kate-mikel-laboa

2010/12/15

Kondizionamendu klasikoa

Denok gogoratzen gara Skinnerek egin zuen esperimentua, arratoi bat kutxa batean jarri eta honegaz esperimentuak egin zituen. jarrera bat edo bezteak zelako eragina zeukan animaliarengan erakutsiz. Honek kondizionamendu klasikoa deitu zion. Hona hemen, Skinner egin zuen esperimentauren adibide bat

http://www.youtube.com/watch?v=Z-zTYh0tqKA&feature=related

Bideo honetan, Watson doktorea Albert txikiarekin egiten duen esperimentua islatzen da. Ikusi eta eman zeuen iritzia.

http://www.youtube.com/watch?v=IteGZg2fWuY

FORMAKUNTZA

Jakin badakigu ezagutzarik gabe, ezin dela iritzi zuzen bat eduki, horregaitik pentsatu dugu gai sakon honen inguruan ahalik eta hobekien eztabaidatzeko, formazio txiki bat eskuragarri jartzea; batez ere sikologia arloan gure gaiarekin erlazio estua daukalako.

Honatz sikologiako iturri eta pentsamendu ezberdinak, irakurri eta hausnartu:

KONDUKTISMOA

http://www.slideshare.net/AinhoaEtxebarriaAgundez/behaviorismoa-edo-konduktismoa

KONSTRUKTIBISMOA

http://eu.wikipedia.org/wiki/Konstruktibismo_%28pedagogia%29

IKASTE SIKOSOZIALA

http://en.calameo.com/read/000035541a711b8a30081

CHOMSKY-REN INNATISMOA

http://es.wikipedia.org/wiki/Noam_Chomsky

Honako bideo honetan, Maria Montessorik erabiltzen zuen metodologia erakusten da. Irakaslea kasu honetan, "moderatzaile edo laguntzaile" bezala bakarrik agertzen da, ikasleak era autonomo batean lan eginez. Onena norberak ikustea da!

Eskola berria

Hurrengo lerroetan, eskola berria zelan sortu eta zertarako sortu zen. Zelako aldaketak ekarri zituenetab...

Eskola Berria
Abendua 10, 2008 at 2:19 pm · Filed under Eskola Berria
Eskola Berriari buruz hona hemen kontutan hartu beharreko hainbat irizpide.
Lehendabizi historikoki izan duen bilakaera aztertzea komeni da: ESKOLA BERRIA Hezkuntza berrizteko eta eskolak zituen arazoak konpontzeko asmoz sortu zen mugimendua da. Eskola tradizionalaren aurrean eta honek garatzen zituen balore eta printzipioen aurrean garatzen den pentsamentuan, teoria pedagogikoetan eta metodoetan eraikiko da. Mugimendu berritzaile honek XIX. mendean izango du bere tokia baina ez du argirik ikusiko 1921. urtean, Calais-en, Liga International pour l’Éducation Nouvelle izeneko erakundeak ESKOLA BERRIAREN oinarriak eta orientazioak jaso zituenarte. Interesgarria oso da Liburu berdean gai honi ematen zaion trataera. Bertatik jasotzen dira hemen agertzen direnak, baina are ta interesgarriagoa da liburuak ematen duen azalpen sakona. ( Hezkuntzari Buruzko Teoriak eta Erakunde Garaikideak, 94tik 104. orrialdera)
Laburpen modura hona hemen Eskola Berrian ezartzen diren Teorien eta metodoen berri:
Eskola bizitzaren baitan kokatu behar da.
Eskolak kontutan izan behar ditu haurraren interesak.
Eskola aktiboa izan behar da.
Eskola egiazko bizi erkidegoa da.
Irakaslearen zereginari balio handiagoa eman behar zaio.
Eta noski, teoria hauen baitan lantzen diren hainbat teknika eto metodoloak ere agertu behar ditugu:
Indibidualizazioa
Gizarteratzea
Hezkuntzaren globalizazioa
Nork bere burua heztea

http://hezkuntza.wordpress.com/2008/12/10/eskola-berria-2/